Có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước hay không là câu hỏi nhiều chủ nhà và kỹ thuật viên đặt ra khi thiết kế hệ thống cấp nước. Đây không phải thiết bị bắt buộc trong mọi trường hợp, nhưng với một số hệ thống đặc thù, việc bỏ qua van 1 chiều có thể gây sai số đo lường và rút ngắn tuổi thọ đồng hồ. Bài viết phân tích cụ thể tác dụng, trường hợp nên và không nên lắp, cùng hướng dẫn thi công đúng kỹ thuật.
Van 1 chiều là thiết bị chỉ cho phép dòng chảy đi theo một hướng nhất định và tự động đóng lại khi có dòng chảy ngược. Trước khi quyết định có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước không, cần hiểu rõ thiết bị này mang lại những lợi ích gì.
Về đo lường, trong các hệ thống có máy bơm hoặc bồn chứa nội bộ, áp suất từ phía sau có thể đẩy nước ngược qua đồng hồ khi không có ai dùng nước. Cánh quạt bị tác động theo chiều ngược, khiến chỉ số ghi nhận thiếu hoặc thừa so với thực tế.
Về độ bền, khi van đóng đột ngột hoặc bơm dừng không đều, sóng áp suất ngược lan truyền qua đường ống với lực lớn. Van 1 chiều chặn xung động này trước khi tiếp xúc với các chi tiết cơ học bên trong đồng hồ, giảm nguy cơ hỏng hóc do búa nước.
Van 1 chiều là thiết bị chỉ cho phép dòng chảy đi theo một hướng nhất định và tự động đóng lại
Về chất lượng nước, trong hệ thống phân phối dùng chung, nước từ nhánh nội bộ có thể chảy ngược vào nguồn cấp khi áp suất đường chính giảm đột ngột. Van 1 chiều đóng vai trò rào chắn, giữ cho nguồn nước đầu vào không bị ô nhiễm ngược.
>>>XEM THÊM: Đồng hồ nước Asahi GMK40
Câu trả lời phụ thuộc vào đặc điểm hệ thống cấp nước, không phải quy tắc áp dụng chung cho mọi trường hợp.
Nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước khi hệ thống có máy bơm tăng áp, bồn chứa riêng hoặc đường ống dùng chung nhiều hộ. Khi bơm dừng, áp suất trong bồn cao hơn đường cấp khiến nước chảy ngược qua đồng hồ nếu không có van ngăn. Tình huống này phổ biến ở chung cư, nhà phố nhiều tầng hoặc khu vực hay mất nước đột ngột.
Ngược lại, không cần lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước trong các hệ thống cấp nước trực tiếp từ đường chính với áp suất ổn định, không có bơm nội bộ. Với đồng hồ điện từ hoặc các dòng đồng hồ cơ cao cấp đã tích hợp sẵn van 1 chiều bên trong, việc lắp thêm bên ngoài là không cần thiết.
Nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước khi hệ thống có máy bơm tăng áp
Sau khi quyết định có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước, câu hỏi tiếp theo là lắp ở vị trí nào để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất. Mỗi vị trí phù hợp với một kịch bản vận hành khác nhau.
Đây là lựa chọn phổ biến nhất khi mục đích chính là bảo vệ thiết bị đo lường. Van đặt ở vị trí này ngăn mọi dòng chảy ngược từ hệ thống nội bộ trước khi tiếp xúc với cánh quạt, đồng thời bảo vệ đường ống phía sau khỏi ô nhiễm ngược từ nguồn cấp bên ngoài.
Phù hợp khi mục đích là ngăn nước từ bồn chứa nội bộ chảy ngược ra đường cấp chung, thường gặp trong các công trình yêu cầu tách biệt hoàn toàn hệ thống nội bộ với nguồn cấp công cộng.
>>>XEM THÊM: Đồng hồ nước Asahi GMK20
Sau khi đã xác định có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước, bước tiếp theo là thực hiện đúng trình tự để đảm bảo kín khít và không ảnh hưởng đến lưu lượng. Dưới đây là hướng dẫn cụ thể từng bước.
Cần chuẩn bị van 1 chiều đúng kích thước khớp với đường kính ống đang dùng (thường DN15, DN20 hoặc DN25 cho hộ gia đình), băng tan ren hoặc keo chống rò, cờ lê điều chỉnh và khăn lau. Nên chọn van thân đồng hoặc inox để đảm bảo độ bền trong môi trường nước sạch.
Khóa van tổng, xả hết nước đọng trong đoạn ống cần thi công. Quấn băng tan ren theo chiều kim đồng hồ lên đầu ren van 1 chiều, từ 3 đến 5 vòng đều nhau. Vặn van vào đúng vị trí, chiều mũi tên trên thân van phải trùng với chiều dòng chảy từ nguồn vào. Siết chặt tay rồi dùng cờ lê vặn thêm một phần tư đến nửa vòng. Mở van tổng từ từ và kiểm tra toàn bộ mối nối.
Vặn van vào đúng vị trí, chiều mũi tên trên thân van phải trùng với chiều dòng chảy từ nguồn vào
Điều quan trọng nhất khi lắp van 1 chiều cho đồng hồ đo áp lực nước là không được lắp ngược chiều dòng chảy — van đặt ngược sẽ chặn hoàn toàn nguồn nước cấp vào. Ngoài ra cần giữ khoảng cách ít nhất 5 lần đường kính ống từ vị trí van đến đầu vào đồng hồ để dòng chảy ổn định trước khi qua buồng đo.
Hiểu đặc điểm từng loại giúp chọn đúng sản phẩm sau khi xác định có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước trong từng điều kiện hệ thống. Ba loại dưới đây được dùng phổ biến nhất hiện nay.
Sử dụng tấm lá kim loại hoặc cao su xoay quanh trục để đóng mở. Tổn thất áp suất thấp, phù hợp cho đường ống lưu lượng lớn, nhưng độ kín kém hơn van lò xo khi áp suất ngược nhỏ.
Dùng cơ cấu piston và lò xo nén để đóng kín ngay khi dòng chảy dừng hoặc đảo chiều. Phản ứng nhanh, độ kín tốt, phù hợp cho hệ thống có áp suất thay đổi thường xuyên hoặc yêu cầu chống rò rỉ cao.
Một số dòng van góc tích hợp sẵn cơ cấu 1 chiều bên trong, tiết kiệm không gian lắp đặt và giảm số mối nối trên đường ống, phù hợp với vị trí thi công chật hẹp trong hộp kỹ thuật hoặc hốc tường.
Quyết định có nên lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước hay không cần dựa trên đặc điểm thực tế của từng hệ thống. Lắp đúng loại, đúng vị trí và đúng kỹ thuật sẽ giúp đồng hồ đo chính xác và bền hơn đáng kể theo thời gian.
Nếu cần tư vấn về việc lắp van 1 chiều cho đồng hồ nước hoặc tìm kiếm thiết bị đo lưu lượng chính hãng, hãy tham khảo tại donghonuoc.org để được hỗ trợ chi tiết.
>>>TÌM HIỂU THÊM:
